Groene gordel Wal: van stadswal tot groene gordel

Een plek vol groen, rust en ruimte: dat wordt de toekomst voor de Kloostertuin en de Wal in Hamont-Centrum. De stad maakt het historische hart groener, zachter en klaar voor de toekomst. Wat ooi deel was van de middeleeuwse stadsomwalling, groeit uit tot ene levendige, groene gordel die erfgoed, klimaat en levenskwaliteit samenbrengt.

Vandaag wordt de Wal nog grotendeels gedomineerd door asfalt en parkeerzones. Toch heeft de zanderige ondergrond veel potentieel voor vergroening en waterinfiltratie. In de nieuwe plannen krijgt regenwater een hoofdrol; Langs de Wal komen beplante wadi’s of ondiepe groene greppels die regenwater opvangen en laten infiltreren in de bodem. Daardoor stijgt de waterinfiltratie van 9% naar maar liefst 32%.

Beeldkwaliteitsplan als leidraad

Het ontwerp van de Groene Gordel Wal is gebaseerd op een Beeldkwaliteitsplan (BKP) dat richtlijnen biedt voor de aanplanting, gebruikte materialen en ontharding. Dit BKP vind je terug bij de downloads onderaan deze pagina. De Wal wordt opgedeeld in vijf deelgebieden: de Wal zelf, de stadhuisdoorsteek, de Kloostertuin, de omgeving van de bibliotheek en de omgeving van De Posthoorn. Elk van deze zones zoekt een evenwicht tussen erfgoed, klimaat en beleving. Zo ontstaat een samenhangende groene gordel rond het centrum van Hamont.

Inwoners denken mee

Het project kwam tot stand in nauwe samenwerking met de inwoners. Tijdens een participatiewandeling in oktober 2024 gingen bewoners, het stadsbestuur, het ontwerpteam en erfgoedpartners samen op pad. Zo’n zestig deelnemers deelden hun ideeën over de inrichting en de toekomst van het centrum. Later volgde een tweede participatieavond waarin de plannen verder werden verfijnd. Ook bij de volgende fasen van het ontwerp en de uitvoering blijft de stad inwoners actief betrekken.

De stadhuisdoorsteek

De doorsteek van het stadhuis vormt de nieuwe, groene verbinding tussen het stadsplein van Hamont en De Wal. Waar vandaag vooral stenen en parkeerplaatsen overheersen, ontstaat binnenkort een rustige wandelverbinding.

De doorsteek wordt verdeeld in drie thematische deelruimtes:

• De schaduwkamer: een groene tuinruimte met zitelementen onder de hoge beuken
• De eetkamer: een gezellige ontmoetingsplek met picknicktafels en een vuurschaal voor kleinschalige activiteiten
• De zonnekamer: een open ruimte met ligbanken en een kleine tribune, geschikt voor ontspanning of gebruik als buitenklas.
  
  

De Kloostertuin

De Kloostertuin van het voormalige Ursulinenklooster is een waardevol stukje erfgoed. De Engelse tuin, kapel en pianokamers herinneren aan het 19e-eeuwse kloostercomplex, maar verkeren vandaag in verval. Erfgoedelementen zoals de Calvarieberg en het prieeltje zijn beschadigd, het groen is verouderd en de toegankelijkheid is beperkt.

Het projectvoorstel wil deze tuin opnieuw laten stralen door:

• Erfgoedelementen te herstellen en een nieuwe functie te geven,
• De tuin open te stellen als ontmoetings- en educatieruimte,
• Biodiversiteit en zintuiglijke beleving te versterken,
• Multifunctioneel gebruik mogelijk te maken en
• De toegankelijkheid en duurzaamheid te verbeteren.
  
  

De herinrichting voorziet deelruimtes met een eigen karakter, een centrale ontmoetingsplek bij het pianogebouw, groene gevels, pergola’s en een volledig toegankelijk padennetwerk. Zo krijgt de Kloostertuin midden in het stadscentrum opnieuw betekenis en wordt het een plek voor rust, ontmoeting en cultuur.

Stap voor stap

De omgevingsvergunningen voor de Kloostertuin en de buitenruimte van het stadhuis zijn al verleend. In 2026 starten de eerste werken. Zo groeit de Wal stap voor stap uit tot een klimaatvriendelijke stadsader waar erfgoed en toekomst elkaar vinden. Met de Groene Gordel Wal investeert Hamont-Achel niet alleen in een mooiere stad, maar ook in een gezondere, leefbare en veerkrachtige toekomst voor iedereen.